kal visuals BdtcGhqCwiY unsplash

Helft Nederlanders stoort zich
aan adverterende influencers

In een recent artikel van het Financieel Dagblad werden vloggers massaal beschuldigd van het overtreden van de reclamecode. Het resulteerde in de start van de nieuwe campagne #AD van de Stichting Reclame Code (SRC). Alle recente ontwikkelingen waren voor ons bij Hibou aanleiding om onderzoek te doen naar de spelregels met betrekking tot influencers die adverteren op social media. Waar moet jij je aan houden als influencer? Wat zijn de consequenties als je dat niet doet? En vooral: wat vindt de consument van influencers die zich commercieel uiten?

Door Birgit van der Laan

Om dat laatste maar vast te beantwoorden: uit een social insights onderzoek van Hibou is gebleken dat net iets minder dan de helft van de consumenten negatief is over reclame op social media. Om dit onderzoek te verrichten, werden 246 berichten over de #AD campagne uitgebreid geanalyseerd. Men vindt dat influencers met een groot bereik duidelijk aan moeten geven wanneer een post commercieel is. Vooral wanneer deze reclame erop gericht is om kinderen en jongeren te beïnvloeden.

“Ik vertaal het woord influencer gewoon naar reclamemaker, want dat is feitelijk wat de meeste bekende vloggers doen. De video's zijn verkapte commercials.”

Uit onze analyses blijkt dat het vaak ouders zijn die veel kritiek hebben op deze vorm van marketing. Zij maken zich zorgen over de invloed van reclame op kinderen. Aan de andere kant zijn er ook ouders die vinden dat dit tegenwoordig nou eenmaal bij opvoeden hoort. Ze geven aan dat het hun taak is om kinderen mediasmart te maken.

“En daar heb je vervolgens weer ouders voor, die geacht worden op te voeden in de huidige wereld!”

Eigenlijk ouderwets?

Onze insights leren ons dat er veel mensen zijn die de algehele ophef niet begrijpen. Volgens hen werkt influencer marketing niet veel anders dan traditionele reclame die wij kennen van TV en uit tijdschriften.

“Sluikreclame vind overal plaats, niet enkel bij die influencers. Hoeveel zogenaamde medische folders liggen er wel niet in wachtkamers die geen enkel ander doel dienen dan de verkoop van de producten. Pak dan alles even aan zou ik zeggen.”

Natuurlijk bestaat wetgeving voor reclame op TV al jaren, maar de richtlijnen voor reclame op social media blijken een stuk minder goed uitgewerkt. Dat is best gek want social media worden steeds dominanter, influencer marketing is een bekend begrip en bedrijven maken graag gebruik van deze nieuwe vorm van marketing.

Hoe werkt het dan wel?

Wanneer je besluit voor commerciële partijen te posten, dien jij je als influencer te houden aan de regels van de Stichting Reclame Code. Dit orgaan omschrijft het als volgt: 'Wanneer je als influencer voordeel uit een samenwerking haalt, of het nou direct is door een vergoeding of door middel van gratis producten, moet reclame herkenbaar gemaakt worden. Dit kan door middel van een hashtag, bijvoorbeeld #AD of #Spon”

Veel mensen denken dat influencers bewust de regels overtreden. Misschien is dat wat kort door de bocht en ligt het overtreden van de online spelregels wel iets complexer. De vraag is namelijk hoe hard en buigzaam deze regels zijn. Je bent als influencer namelijk vrij om de regels van de SRC naar eigen interpretatie in te vullen. Zo schrijft de SRC veel meer manieren voor dan alleen #AD (#partner #spon) waardoor het lijkt alsof de influencers lak hebben aan deze regels, maar netjes in hun video noemen dat zij een product van een bepaald merk gratis hebben gekregen.

Hierdoor onstaat er veel onduidelijkheid en discussie of influencers nou wel of niet de regels naleven. Influencers geven vaak aan dat ze er zelf niet eens bewust van zijn dat ze regels overtreden. Verder kun je je afvragen of je influencers überhaupt iets kwalijk kan nemen aangezien deze regels niet eens per wet zijn vastgelegd.

Influencers zijn dus vrij om zelf een alternatief te bedenken voor #AD of #Spon mits het wel duidelijk is dat het om reclame gaat.

Loopt Nederland achter?

Of dit alles ooit wordt omgezet in wetgeving is nog maar de vraag. Op dit moment kan de SRC alleen nog maar een aanbeveling doen en is er wettelijk dus niks vastgelegd. Ook boetes kunnen niet worden opgelegd. Wel is er al Europese wetgeving voor reclame op Youtube. Op nationaal niveau schijnt men hard te werken aan soortgelijke wetgeving. Hoe die wetgeving eruit gaat zien, wordt medio 2020 duidelijk. Onze buurlanden zijn al wel up to date. Zo kreeg de Duitse bokser Flying Uwe in 2017 een boete van 10.500 euro opgelegd voor het niet vermelden van reclame in zijn YouTube-video’s.

We kunnen concluderen dat er behoefte is aan duidelijkheid. De overheid moet zich wellicht eens gaan buigen over deze casus, en de wettelijke kaders moeten meebewegen met de ontwikkelingen in het medialandschap. In een tijd dat influencers een steeds groetere rol spelen en steeds meer impact maken is het wellicht ook naar hen eerlijk om duidelijke kaders op te trekken. Zij weten op die manier ook waar ze aan toe zijn.

Vragen of interesse? Ik vertel u graag meer